Güncel ve Tarafsız Haber

Alevi Akademisi Dedeler Yetkinleşme Eğitim Programı

1. Dedeler Eğitiminin Kapsamı ve İçeriği:

Akademi'nin eğitim programları ve uygulamaları, Aleviliğe ilgi gösteren, onu öğrenme gereksinimi duyan tüm herkese açık olmak durumundadır. Bu, Dedeler'in eğitimi ile ilgili olsa bile. Ancak Alevi Akademisi'nin, Aleviliğe ve Alevi dedelerin eğitim ve öğretimine önem ve öncelik tanıması da son derece doğal karşılanmalıdır. Çünkü bu, Akademinin varlık nedenini ve başlıca görev alanını oluşturmaktadır.

Dedeler'in eğitimine ilişkin eğitim projesi, iki aşamalı olup, şöyle bir dizge izlemektedir:

1. Toplumumuzun inanca ilişkin güncel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, halihazırda dedelik yapmakta olanların bilgi ve görgü alanındaki eksiklerini giderici eğitim uygulamalarına tabi tutulmaları.

2. Gelecekte dedelik yapmak amacıyla, Akademi'de üç yıllık bir yüksek öğrenirn gördükten sonra, dede ve kültür adamı olarak çalışmaya hazır hale gelme.

Burada önemli saydığımız bir diğer nokta da, ister birinci grupta ister ikinci grupta olsun, eğitimden geçmiş olan herhangi bir kişiye, Akademi, Dedelik yapma ruhsatı vermez, iş garantisi sağlamaz. Çünkü Dedelik yapmanın, Dede veya Baba olmanın kendine özgü kuralları var ve bunlar geleneksel bir takım ölçülere göre gerçekleşmektedir. Kimin Dede olup olamayacağı, sadece eğitim durumu ve almış olduğu diploma ile belirlenmez. Akademi'nin yaptığı iş, Alevi inanç ve kültür adamı olmaya karar veren kişiyi, gerekli bilgi ve görgüyle donatıp, kendisinden beklenen hizmet ve işlevi yerine getirme yeterliliğine kavuşturmaktır. Dedelik unvan ve ruhsatı veren değil, sadece bilgi sunan bir eğitim kurumu olduğumuz açık bir gerçektir.

Dedelik, Alevilikte varlığı tartışılmayacak derecede önemli sayılan temel bir kurumdur. Dedelerin eğitimi kavramı ise, bu kurumun gereklerine, yani yapı ve işleyişine uygun olarak dede namzetleri yetiştirmeyi ifade etmektedir. Alevilikte Dedeler ailede, ocak veya dergâhlarda yetişirlerdi. Muhabbet toplantılarında bilgi ve görgüsünü arttırır, yol ve erkân'a ilişkin pratik bilgileri de, genellikle babası ile birlikte talibin ve muhibbin arasına çıkıp, inanç, töre ve toplumla ilgili değer, kural ve ritüelleri orada, bizzat pratik içinde öğrenirdi. Alışıla gelen okulcu, sistematik eğitimden oldukça farklı olan bu yöntem, o zamanın koşullarında oldukça yararlı ve geçerliydi. Bu, üstün yetenekli yüzlerce şair ve kültür adamının yanısıra, çok sayıda seçkin dede ve din adamının yetişmesini sağladı. Bununla birlikte, devrin usta kişilerinin rehberliğinde, kısmen okulcu geleneğe benzeyen yöntemlerle de eğitim yapıldığı biliniyor.

Gelinen bu evrede, içinde bulunulan ekonomik, sosyal, siyasal, kültürel gelişmelere, toplumumuzun gereksinmelerine gözümüzü kapayarak, geleneksel anlayış ve alışkanlık ve yöntemleri uygulayarak, bugünkü Alevi toplumunun istemlerine uygun Dede, Baba gibi dinadamlarını yetiştirmeye kalkışmanın olanaksız olduğu kanısındayız. Seçkin din adamının geçmişteki konumu, işlevi, yetişme tarzı ile günümüzdekiler arasında hemen her bakımdan büyük farklılıklar ortaya çıkmıştır. Geçmişimizden kopmadan, inanç ve değerlerimizin özünü bozup saptırmadan, bugünü ve geleceği de içeren bir yaklaşımı benimseyerek işe koyulmanın en akılcı yol olduğunu düşünmekteyiz.

2. Dedeler Eğitimi'nin Esasları:

1. Alevi inanç ve kültürünü kesintiye uğratmadan koruyup geliştirmek, toplumumuzun Alevilik bilgi ve bilincini yükseltmek başlıca amaçtır.

2. Dini, dili ve ülkesi ne olursa olsun, ilgi duyan başkalarının da Alevilik eğitim ve öğretimine katılmak istemeleri bizi sevindirir ve bu, isteyen herkesin en doğal hakkıdır.

3. Eğitimde kadın-erkek ayırımı yapılmaz. Eğitim faaliyetlerinde, Aleviliğin vazgeçilmez ilkelerinden biri olan ve onun çağdaş anlayış ve değerlerle bütünleşmesini sağlayan kadın-erkek eşitliği kuralının daha da güçlenmesine gereken öncelik ve önemi vermeye özen göstermek.

4. İnanç ve kültürümüzün gelişim seyrine bakıldığı zaman, onun donuk ve durağan olmadığı, dogma ve katı kurallara değil, hakikat'a; günlük değişikliklere değil sürekli ve kalıcı olana göre kendisini yenileyip geliştirdiği görülür. Geliştirici dinamikler korunarak insan yaratıcılığının önünün açık tutulmasına gereken dikkat ve duyarlılığı göstermekte kusur etmemek.

5. Dikkate alınması gereken bir diğer nokta da, onun, -dünyanın neresinde olursa olsun- insanoğlunun, ta "kal ü beli"den beri yaratıp yaşattığı iyi ve güzel her ne varsa koruyup sahiplenmektir. Aleviliği bu denli açık ve toleranslı kılan, evrensel yanını böylesine güçlendiren, çoğulcu ve farklı yaklaşımlara açık ve insanı esas alan başlıca etmenlerden biridir bu. Onu dil, din, ırk, etnik köken ve cinsiyet gibi yapay ayırımlardan uzak tutan, insana, onun ürünü ve eseri olan iyi ve hayırlı her şeye ayırımsız sahip çıkma sonucunu doğuran bu anlayış titizlikle korunacaktır.

6. Bilinen nedenlerden ötürü, inançsal öge ve ritüellerimiz arasında belirli biçimsel farklılıkarın oluşmuş olmasında şaşılacak bir şey yoktur. Bunun inanç ve kültürümüz için önemli bir zenginlik olduğunu ve bir çırpıda ortadan kaldırılmaya kalkışılmasının toplumumuza zarar vereceğini düşünmekteyiz. Sorun özden çok formla ilgilidir. Bunlardan bazılarını koruyarak, diğerlerini yadsımanın sağlıklı bir çözüm yolu olmadığını, üstelik de Aleviliği ve toplumsal birliğimizi zedeleyici sonuçlara yolaçacağını akıldan çıkarmamalıdır. Ortak formlarsa zorlama ve yadsımalarla değil, anacak zamanla oluşabilir.

3. Dedeler Yetkinleşme Programı:

Yoğunlaştırılmış olarak sadece üç terminlik bir süreyi kapsamaktadır.

I. DÖNEM:

1. Dinler Tarihi'ne Giriş (Dr. Hüseyin Ağuiçenoğlu, Dr. Raoul Motika, Prof.Dr. Chrisstoph Herzog)

2. İslâm ve Alevilik Tarihi I (Ali Rıza Ova, Mustafa Düzgün)

3. Alevi Yol ve Erkânı I (Mustafa Düzgün, Derviş Tur, Hasan Ali İçlek, Mürsel Kãni, Dr. Hüsnü Kaya, Şükrü Ağcagül)

4. Alevi Edebiyatı I (Dr. Hüseyin Ağuiçenoğlu, Mustafa Düzgün)

5. Aleviliğin Alt-Grupları (Dr. İsmail Engin)

6. Alevilik Eğitimi'nin Yapısı ve Sorunları (Dr. Havva Engin)

II. DÖNEM:

1. Alevilik Tarihi II (Ali Rıza Ova, Mustafa Düzgün)

2. Alevi Yol ve Erkânı II (Mustafa Düzgün, Derviş Tur, Hasan A. İçlek, Mürsel Kãni, Şükrü Ağcagül)

3. Tasavvuf I (Dr. Krisztina Kehl, Mustafa Düzgün)

4. Alevi Edebiyatı II ( Dr. Hüseyin Ağuiçenoğlu, Mustafa Düzgün)

5. Karşılaştırmalı Din Bilimi (Dr. Krisztina Kehl)

6. Alevilik’te Kutsal Günler ve Erkãnları (Mustafa Düzgün, Hasan A. İçlek, Mürsel Kãni, Şükrü Ağcagül)

III. DÖNEM:

1. Alevi Yol ve Erkânı III (Mustafa Düzgün, Hasan A. İçlek, Mürsel Kãni, Şükrü Ağcagül)

2. Tasavvuf II (Dr. Krisztina Kehl, Mustafa Düzgün)

3. Aleviliğin Temel Kavramları(Mustafa Düzgün)

4. Avrupa' da Alevilik ve Aleviler (Dr. Krisztina Kehl)

5. Alevi Edebiyatı III ( Dr. Hüseyin Ağuiçenoğlu, Mustafa Düzgün)

6. Alevilik'te Müziğin Önemi (Musa Eroğlu, Dertli Divani)

7. Bektaşiliğin Tarihsel ve İtikadi Boyutları (M. Fuat Doğan)

4. Uygulama Planı:

1. Dersler, bir dönem için 6 hafta sonunu kapsayacak şekilde planlanlanmıştır. Hafta sonu toplam 14 ders saatini kapsar. (Cumartesi 7, Pazar 7 saat olmak üzere).

2. Genellikle her konuyu bir uzman sunacak. Özelliklerine göre bazı konularda birden çok uzman da görev yapabilir.

3. Her sınıfta öğrenci sayısının 20'yi geçmemesine özen gösterilir.

4. Her dersin sınavı, her dersin öğretmeni tarafından, o dersin sonunda , beirlenen bir saatte yapılarak, sonuçlar Akademi görevlisine teslim edilir.

5. Ders bitirme sınav sorularının hazırlanması ve değerlendirilmesi, dersi veren öğretmen tarafından yapılır.

6. Bitirme sınavını kazananlara "Alevi Akademisi Alevilik Eğitimi Başarı Diploması“ verilir.

7. Dersleri izleyen her kişi, her dönemin (3 ay) başında 300 Euro olmak üzere, 3 dönem için toplam 900 Euro katılım ücreti ödemek durumundadır.

8. Her Terminin ücreti, o terminin başladığı ilk dersten önce ödenmiş olmalıdır.

9. Derslere katılacak kişiler, engeç 15 Ocak 2003 akşamına kadar Akademi merkezine yazılı başvuruda bulunmalıdır.

10. Halihazırda biri Bielefeld’deki Yol ve Erkãn Enstitümüz’de, diğeri Wiesloch’daki Merkez binamızda olmak üzere paralel iki sınıf oluşturulmuş bulunmaktadır. Bir hafta sonu birinde ders veren öğretmen veya öğretmenler, diğer hafta diğerinde ders verecektir.

5. Derslerin Dağılım Çizelgesi:

I. TERMİN

Tarih                       Yer          Dersin Adı                              Öğretmen

01/02.02.2003        Wiesloch Dinler Tarihi’ne Giriş               Dr. H. Ağuiçenoğlu, Dr. Raoul Motika, Prof.Dr. Chrisstoph Herzog

08/09.02.2003        Bielefeld  Dinler Tarihi’ne Giriş               Dr. H. Ağuiçenoğlu, Dr. Raoul Motika, Prof.Dr. Chrisstoph Herzog

15/16.02.2003        Wiesloch İslâm ve Alevilik Tarihi I           Ali Rıza Ova-M. Düzgün

22/23.02.2003        Bielefeld  İslâm ve Alevilik Tarihi I           Ali Rıza Ova-M. Düzgün

01/02.03.2003        Wiesloch Aleviliğin Alt Grupları              Dr. İ. Engin

22/23.03.2003        Bielefeld  Aleviliğin Alt Grupları              Dr. İ. Engin

29/30.03.2003        Wiesloch Alevi Yol ve Erkânı I               M. Düzgün-Dr. H. Kaya

05/06.04.2003        Bielefeld  Alevi Yol ve Erkânı I               M. Düzgün-Dr. H. Kaya

12/13.04.2003        Wiesloch Alevi Edebiyatı I                      Dr.H.Ağuiçenoğlu-M.Düzgün

19/20.04.2003        Bielefeld  Alevi Edebiyatı I                      M. Düzgün-Dr.H.Ağuiçenoğlu

26/27.04.2003        Wiesloch Alevilik Eğitimi ve Sorunları     Dr. Havva Engin

03/04.05.2003        Bielefeld  Alevilik Eğitimi ve Sorunları     Dr. Havva Engin

II.TERMİN

Tarih                       Yer          Dersin Adı                              Öğretmen

10/11.05.2003        Wiesloch Alevi Yol ve Erkãnı II               M. Kani-H. A. İçlek

17/18 05.2003        Bielefeld  Alevi Yol ve Erkãnı II               M. Kani-H. A. İçlek

24/25.05.2003 Wiesloch        Karşılaştırmalı Din Bilimi          Dr. K. Kehl

31/01.06.2003        Bielefeld  Karşılaştırmalı Din Bilimi          Dr. K. Kehl

07/08.06.2003        Wiesloch Alevilik Tarihi II                        Dr.K. Kehl-M. Düzgün

14/15.06.2003        Bielefeld  Alevilik Tarihi II                        Dr. K. Kehl-M. Düzgün

21/22.06.2003        Wiesloch Kutsal Günler ve Erkãnları      M. Kãni-Ş. Ağcagül

28/29.06.2003        Bielefeld  Kutsal Günler ve Erkãnları      M. Kãni-Ş. Ağcagül

05/06.07.2003        Wiesloch Tasavvuf I                              Dr. K. Kehl-M. Düzgün

12/13.07.2003        Bielefeld  Tasavvuf I                              Dr. K. Kehl-M. Düzgün

19/20.07.2003        Wiesloch Alevi Edebiyatı II                     Dr. H. Ağuiçenoğlu

19/20.07.2003        Bielefeld  Alevi Edebiyatı II                     M. Düzgün

İlk iki termin 20 Temmuz 2003 tarihinde sona erecektir. Haziran sonlarında bitmesi planlanmışken, araya Muharrem Mãtemi’nin girmesi, söz konusu uzamaya neden oldu. III. Termin ise sonbahar’da, Eylül sonlarında başlayacak ve 12 hafta sonunu kapsayacaktır. Bununla ilgili planlama daha sonra yapılarak ilgililere iletilecektir.

Aleviyol, 5.2.2003

Alevilik