|
'Kursla Alevi Dedesi olmaz
tartışması' başladı
Öte yandan yeni bir polemik de başladı. Dedeliğin
ancak babadan oğula geçtiğini ve sonradan alınacak bir eğitimle Alevi Dedesi
olunamayacağını savunanlarla, bunun önemli olmadığını savunanlar karşı karşıya
geldi. Alevi-Bektaşi Eğitim ve Kültür Vakfı Kurucu Başkanı Lütfi Kaleli,
üniversitelerde yetişen gençlere ve yaşanan bilim çağına karşı dedelerin bilgili
olması, bunun da eğitimle olabileceğini söyledi. Kursun var olan ihtiyaca
öncülük ettiğini belirten Lütfi Kaleli, Alevi Dedeliği'nin bir kurum olduğunu,
çağın koşullarına uyarak ayakta kalabilmesi ve çevresine ışık tutabilmesi için
eğitimin esas olduğuna dikkat çekti. İsmini vermek istemeyen bir gazeteci ise
şöyle konuştu: "Dedenin soydan olması önemli ancak artık Dede kalmadı. Bu kısır
döngüyü kırmak zorunda olduğumuz için bu kurslara ihtiyaç duyuluyor. Dede çocuğu
diye, Dede olabilecek diye bir şey yok." Dört ay önce de bünyelerinde bir
Dedelik kursuna başlayan ve sadece 'Dede' soyundan gelenlere ders verilen Cem
Vakfı Alevi İslam Din İşleri Başkanı Ali Rıza Uğurlu ise Dedeliğin soydan,
mezhepten olduğunu belirterek, "Dedenin 'Dede' çocuğu olması gerek. Bu donanım
da Dede çocuğuna verilerek, eğitilmesi gerekir. Günümüz şartlarını bunu
etkilemez, değiştirmez" dedi. Göztepe Şahkulu Dergâhı'nın Veli Dedesi 67
yaşındaki Veli Akkol da dedeliğinin soyundan geldiğini belirterek, tartışmaya şu
sözlerle katıldı: "Dedelik; insanı eğitip, kemale erişmesi için dürüstlük,
güzellik, sevgi, barış ve insana saygı, diğer bir deyişle hümanizmi öğretir.
Dedelik yaşla değil akıl, zeka ve toplum kabulüyle ilgilidir. Sıradan dedelik
olmaz. Dedeliğini ölçüsü bilgidir."
Kadın dedeler geliyor
Göztepe'deki Şahkulu Dergâhı'nda verilen 'Dedelik
Kursu', Alevi camiasında 2 ilke birden imza attı. Kadın dede adaylarının
katıldığı kursun kapıları, dede soyundan gelmeyen Aleviler'e de açıldı.
'ÖNEMLİ OLAN BİLGİDİR'
Alevilikte manevi değeri yüksek, toplumu yönlendiren, ibadeti yürüten ve
aydınlatan önder olarak görülen 'dedelik' öğretisinin eğitimine başlandı.
Babadan oğula geçerek işleyen dedelik bilgilerini vermek için 4 ay önce Cem
Vakfı'nda açılan kursun ardından, Göztepe'deki Şahkulu Dergâhı'nda da 'Alevilik
Temel Eğitim Kursu' başlatıldı. Bir ay önce açılan ve ilk kez kadın öğrencilerin
de katıldığı kursun eğitmenleri, kadınların da dede olabileceğini belirterek
"Alevilikte kadın erkek ayırımı yoktur. Cemlerde de kadın erkek bir aradadır.
Önemli olan bilgi ve aydınlatmadır" dedi.
EĞİTİM İKİ YIL SÜRECEK
Toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek bilgili dedeler yetiştirmek amacıyla
açılan kursa Alevi gençler yoğun ilgi gösterdi. Kursun verildiği Şahkulu
Dergâhı'nın Eğitim ve Araştırma Müdürü Esat Korkmaz, adayların dedelik soyundan
gelmesinin tercih nedeni olabileceğini ancak bunun şart olmadığını söyledi.
Korkmaz, "Dedeliğin soydan geçmesi yaygındır ancak, önemli olan herkesin bu
bilgilerle güçlenmesidir. İsteyen Alevi bu kurslara katılabilir" dedi.
Öğrenciler, 2 yıl sürecek ücretsiz eğitimin ardından "Dedelik yeterlilik
belgesi" alacak ve cem törenlerine önderlik edebilecek.
AMAÇ, ÇAĞI YAKALAMAK
Dede soyundan gelmeyen Aleviler'in de katıldığı Şahkulu Dergahı'ndaki kursta
'Alevi-Bektaşi Felsefesi' dersi veren Esat Korkmaz, kursun amacının çağın
bilgisine, gereklerine cevap verecek eğitimli dedeler yetiştirmek olduğunu
vurguladı. Kurs eğitmenlerinden Veli Akkol ise "Dedeliğin ölçüsü bilgidir"
diyerek şunları söyledi:"İnternet çağında yaşayan bir dede, bilgiyle birlikte
temiz ahlaka da sahip olmalı. Bilgisini cemaatine aktarmalı. Halkın onayından
geçmeli."
Ünlü
araştırmacılardan ders alıyorlar
Göztepe Şahkulu Dergâhı'nda açılan 'Dedelik kursu' ile
Aleviler'e Dedelik bilgileri öğretiliyor. Bayan kursiyerlerin sayısının fazla
olduğu 20 kişilik kursta Alevi camiasının en önemli isimleri dersler veriyor.
Göztepe Şahkulu Dergâhı'nda yaklaşık bir ay önce başlayan 'Alevi Dedeliği'
kursları ile yaklaşık 20 kişi; 'babadan oğula' geçtiği bilinen dedelik sıfatını,
aldıkları eğitimle kazanabilecek. Böylelikle toplumu yönlendiren ve ibadeti
yürüten kurs bitirmiş 'Dedeler' kazanılmış olacak. Bu kursla aynı zamanda bayan
dedelik dönemi de başlamış olacak çünkü çok sayıda bayan kursiyer var.
Bayanların da 'Dede' olabileceğini belirten kurs eğitmenleri, "Alevilik'te kadın
erkek ayırımı yoktur. Önemli olan bilgi ve aydınlatmadır, toplumun
kabullenmesidir" diyor.
SORULARA YANIT VERMELİ
Şahkulu Dergâhı'nın Eğitim- Araştırma Müdürü Esat Korkmaz, amaçlarının çağın
bilgisi ve gereklerine cevap verecek eğitimli dedeler yetiştirmek olduğunu
söylüyor: "Gelenekte 'Dede' soyundan olması yaygın ancak önemli olan isteyen
kişinin bu bilgi ve donanımlarla güçlendirilmesi. Gençlerin sorularına, toplum
taleplerine günümüz şartlarına uyan cevaplar verebilmesi." Korkmaz,
kursiyerlerin yaşlarının 25 ile 70 arasında değiştiğini belirterek, "Önemli olan
yaş değil, bilgi ve bilgeliktir. Yaşamıyla, bilgisiyle, davranışıyla topluma
kendini kabul ettirmesidir. 25-30 yaşlarında çok sayıda 'Dede' var" diye
konuşuyor. Ücretsiz verilen 'Dedelik' kursu 2 yıl sürecek ve kurs sonunda
'Dedelik yeterlilik belgesi' verilecek. Kursiyerlerden İstanbul Üniversitesi
Biyoloji mezunu Pınar Akdemir, "Kültürümü öğrenmek ve öğretmek amacıyla
geliyorum. Bu kültüre aşığım" diyor. 27 yaşındaki Songül Ada ise şöyle
konuşuyor: "Ben özümü öğrenmek için geliyorum. Hatta benden sonrakilere de
bunları aktarmak istiyorum."
HAFTADA İKİ GÜN
Kursta kadın ve erkek öğrenciler birlikte ders görüyor. Cumartesi ve pazar
günleri saat 11.00 ile 18.00 arasında düzenlenen kurstaki dersler ve hocalarının
isimleri şöyle:
* Alevilik-Bektaşilik Felsefesi, Araştırmacı-Yazar Esat Korkmaz.
* Alevilik-Bektaşilik Edebiyatı, Gazeteci-Yazar Rıza Zelyut.
* Bektaşi Nefesleri, Yazar Dursun Gümüşoğlu.
* Tasavvuf, Araştırmacı-Yazar Şakir Keçeli.
* Alevi-Bektaşi Tarihi, Burhan Kocadağ.
* Semâh, Yazar-Çevirmen Nasuf Barın.
* Yaşayan Alevilik, Araştırmacı- Yazar Lütfi Kaleli.
* İnan Erkânı, Ozan-Dede Dertli Divani ile Dergâhın Dedesi Veli
Akkol.
* Bağlama, Mehmet Polattaş.
NEBAHAT KOÇ |
|
