|
Rıza Zelyut
Hacıbektaş törenleri
Hacıbektaş İlçesi'nde
dün 40. Hacı Bektaş Veli'yi Anma Törenleri başladı.Bu ilçe adını, ünlü
düşünür Hacı Bektaş Veli'den alır. Bu Türkmen babası,
1273'te hakka yürümüş. Eski adı Sulucakarahöyük olan
bugünkü Hacıbektaş'a yerleşmiş ve orada bir okul yaratmış.
Anadolu'nun 13. yüzyıldaki kargaşa ortamında Hacı Bektaş Veli bir
çekim merkezi olmuş.Hıristiyan dünyasının merkezlerinden olan Kapadokya'da,
Hacı Bektaş Veli İslam inancını Türk kimliği içinde ortaya koymuş.
Halkı örgütlemiş, bir araya getirmiş. Moğol
egemenliğine giren Anadolu'da onun yandaşları, zorba Moğol beylerini bile
etkilemişler...Eşitlikçi, hoşgörülü, emeğe dayalı küçük bir dünya yaratılmış
Sulucakarahöyük'te...
İşte bu durum, bir
keramet olmuş...Halk, Hacı Bektaş'a 'veli' unvanını vermiş... Ve böylece o
bilge insan, Allah'ın en sevgili kulllarından birisi haline gelivermiş...
27 yıl önce Hacı Bektaş Veli ile ilgili ilk
araştırmayı 1976 yılında yapmıştım. O çalışmamla Hacıbektaş Turizm
Derneği'nin düzenlediği araştırma yarışmasına katıldım ve ikincilik elde
ettim. Sonra her yıl daha derinleşecek biçimde Hacı
Bektaş Veli ve çevresi üzerinde incelemeler yaptım.
Gördüm ki Türkistan'dan beri Anadolu'ya akan Türk kimliğini birleştirmişler
ve ondan bir Hacı Bektaş Veli yaratmışlar.Bu kimlik, sembolik...
Sembolü yaratan de yine kendisi... İnsan Hacı Bektaş...Asya ile Avrupa'yı
birleştiren bir köprü... Onda İsa'yı da bulabiliyorsunuz Musa'yı da...Ama
gelenek onu Muhammed soyundan/yolundan kabul ediyor...
İslam düşüncesini Türk ikliminde ulusal renge boyayan bir usta o...
Öyle ki o renk, Anadolu'nın ortasındaki Hıristiyanlara bile sevimli
geliyor...1240 Türkmen isyanından arta kalan kitleyi derleyip toplayarak
onlardan üretici bir toplum yaratıyor... Kendisi
bizzat tarlada çalışıyor. Ürettiği, kerameti oluyor...
Çevresinde sohbet, sanat, kültür çemberi oluşuyor...
Hoşgörü ve sevgi, ilişkinin eksenini oluşturuyor.Yunus Emre, onun
düşüncelerini şiire döküyor...İşte dünden beri kutlanan olgu,
budur...Küreseldir Bugün, insanlığın küresel
istekleri daha çok ekonomik... Halbuki ekonomi, insan
varlığının beden bölgesini ilgilendirir. Ruhu aç
kitlelerin ekonomi ile kurtarılamayacağını, savaşlar gösteriyor.
Hacı Bektaş Veli'nin 750 yıl öncesinden söylediklerine, yaptıklarına
bir bakın...Ondan, bugüne şekil verecek çok veriler çıkartabiliriz.
Yeter ki Hacı Bektaş Veli'yi ortaçağ mollası gibi görmeyelim; öyle
göstermeyelim...
Günes 17.03.2003
|
