Şeyh Edebali'den Osman Gazi'ye nasihat.

Ey oğul, artık Bey'sin!

Bundan sonra öfke bize, uysallık sana, Güceniklik bize, gönül almak sana.
Suçlamak bize, katlanmak sana. Acizlik bize, hoşgörmek sana.  Anlaşmazlıklar
bize, adalet sana. Haksızlık bize, bağışlamak sana...

Ey oğul, sabretmesini bil, vaktinden önce çiçek açmaz. Şunu da unutma;
insanı yaşat ki devlet yaşasın.

Ey oğul, işin ağır, işin çetin, gücün kula bağlı. Allah yardımcın olsun.
Güçlüsün, kuvvetlisin, akıllısın, kelamlısın. Ama, bunları nerede, nasıl
kullanacağını bilmezsen, Sabah rüzgarında savrulur gidersin.
Öfken ve nefsin bir olup aklını yener. Daima sabırlı, sebatlı ve iradene
sahip olasın.

Dünya senin gözlerinin gördüğü gibi büyük değildir. Bütün bilinmeyenler,
feth edilmeyenler, görünmeyenler, Ancak sen faziletli ve ahlaklı olursan gün
ışığına çıkacaktır.
 
Ey oğul,  unutma ki, Yüksekte yer tutanlar, aşağıdakiler kadar emniyette
değildir.

Ey Oğul,

İnsanlar vardır, şafak vaktinde doğar, gün batarken ölürler. Unutma ki dünya
sandığın kadar büyük değildir. Dünyayı bize büyük gösteren bizim
küçüklüğümüzdür.

Dünya bir garip han, bir hoyrat mekân, İnsan bir garip varlık, kabına
sığmayan..

Hayat bir yudum su, bir anlık rüya...Ömür bir kısa yol tekrarı olmayan..!

Bu yolda nazarımızı sonsuzluğa dikip, büyük yürümek ve büyük ölmek gerek. Bu
yolda hırs, diken, benlik ve kibir engeldir oğul. Sakın ha, kendine
takılmayasın ve kendinde boğulmayasın. Teklik sadedece Allah'a mahsustur.
Tek başına karara durup hoyrat dünyanın dayanılmaz ağırlığını kaldırmayasın.
İşlerini ehil kişilere danışarak tutasın. Danışırsan yol alırsın,
danışmazsan yolda takılıp kalırsın oğul.

Güçlüsün, kuvvetlisin, akıllısın, söz sahibisin. Ama, bunları nerede ve
nasıl kullanacağını bilmezsen sabah rüzgarında savrulursun, gidersin. Öfken
ve nefsin bir olup aklını yener.

Bir dem gelir, bir tekneyle dünyaları yıkacak olursun. Bir dem gelir yerdeki
karıncaya mağlup olursun. Güç hayvanda bile mevcut. Akıl sadece anahtar.
Anahtara takılmayasın. Aslolan anahtarın açacağı kapılardır. Kapıların
ardında hazineler, kapıların ardında sırlar vardır. Sırlar ki, ebedi
muştuları koynunda barındırır, sonsuza kavuşturur. Aklını kullanıp
dünyadayken cennetin kapılarını aralayasın oğul.

Öfken ve benliğin bir olup aklını yener. Daima sabırlı, sebatlı ve iradene
sahip olasın. Azminden dönmeyesin. Çıktığın yolu, taşıyacağın yükü iyi bil.
Her işin gereğini vaktinde yap. Öfke ve ateş ,öfke ve afet, öfke şeytandır
oğul. İnsan oğlu dağları devirir, ama öfkesine mağlüp olabilir. Öfke ile
ateşi daima taze tutmak gerektir.  Daima sabırlı, sebatlı ve iradene sahip
olasın.

''Yolcu, buruk baş gerek, Gözde daim yaş gerek, Huy biraz yavaş gerek, Yoksa
yollar aşılmaz'' diyen ne güzel söylemiştir. Öfke benliğin yemi, en lezzetli
gıdasıdır. Benlik semirdi mi irade yok olur gider. İradesi zayıflayanın ruhu
intihar eder. Posalaşmış bir beden taşımak ne ağır zillet, ötelere kapalı
bir ruh taşımak ne büyük ihanet.

Sabır sarsılmaz oğul. Sabırsız menzile varılmaz. Kaf Dağına sabırsız
ulaşılmaz. ,''Sabır kara bir dikeni yutmak, diken içini parçalayıp geçerken
de hiç ses çıkarmamaktır.'' İnsan Ocaklar gibi yanmalı da kimselere gamını
ilan etmemelidir. Gözünü ötelere dikesin oğul, hesabını idealine göre
yapasın. Şunu da asla unutmayasın ,'' Her şeyin vakti tayin edilmiştir.
Vaktinden önce öten horozun başı kesilir''

Vazifen çetin, yükün ağırdır oğul. Hizmette önde, ücrette geride olasın.
Vazifenin ağırına talip olmaktan kaçınmayasın. Vazifenin ağırlığı Yaratanın
kullarına ihsanıdır.

'' Açık sözlü ol. Her sözü üstüne alma. Gördüğünü söyleme, bilmediğini
bilme, sözünü unutma, sözü söz olsun diye söyleme''

Bizler nefreti eritmek için, muhabbetin asaletini dünyaya yeniden hakim
kılmak için çıktık yola. Bu yolda utanılacak bir şeyimiz yoktur. Muhabbet
yolunun gizlisi saklısı yoktur oğul. Ama altının değerini de sarraf bilir.
Sözünü muhatabına göre ayarlayasın. Cahilin karşısında altınlarını çamura
atmayasın. Yiğit olan kördür, kötülüğü görmez. Sağırdır, kem sözü işitmez.
Dilsizdir, her ağıza geleni demez. Bildiğini de her yerde ayaklar altına
sermez. Yunus gibidir o. Yüreği muhabbete, gönül ibresi Hakikate ayarlıdır.
O bir defa söz verdi mi, onu namusu bilir.

Ananı, atanı say. Bereket büyüklerle beraberdir.  Anadolu, içinden kıvrım
kıvrım ırmaklar akan, ağıtları alev alev ciğerler yakan, ANA'larla dolu
olan...! Ana çile yumağıdır oğul, dua kaynağıdır. Ana yüreği narin bir ipek,
ATA bileği Hakk'ın diktiği en sağlam direktir. Ne ananın ince yüreğini
yakasın, ne de babanın kapı gibi bileğini kırasın oğul. Yarın yuva
kurduğunda ocağınla onlar arasında köprü olasın. Ana ve ata düşmemek için
sırtımızı dayadığımız duvardır, yarın duvar yıkıldığında kıymetini anlarsın.


Sevildiğin yere sıkça gidip gelme, muhabbetin kalkar, itibarın kalmaz.
Düşmanını çoğaltma. Haklı olduğunda kavgadan korkma. Bilesin ki, atın
iyisine DORU, yiğidin iyisine DELİ derler.

Her şeyin ortası makbuldür. Sevginin de. Sevdiğini gereğinden fazla
sevmeyesin, yerdiğini de gereğinden fazla yermeyesin. Sevgini de sadece
yüreğinin eline vermeyesin. En çetin imtihan SEVGİ ile olandır. ''Kişi ne
kadar bahadır olsa da, muhabbete tuş olur'' diyen atanın sözünü aklından
çıkarmayasın.   Böyle imtihan olmamak, istikbalde neslinden utanmamak için
gecelerin bağrında, seherlerin aydınlığında duaya durasın. Senin ideallerin
ve geleceğe dair hedeflerin var oğul.

Bu dünyada inancını kaybedersen yeşilken çorak olur, çöllere dönersin. Açık
sözlü ol. Her sözü üstüne alma. Gördün, söyleme; bildin, bilme.

Üç kişiye acı. Cahiller arasındaki alime, zenginken fakir düşene, hatırlı
iken itibarını kaybedene.

Gönül adamı ömrünü boşa harcamaz, yüreğini ucuza satmaz, EDEB tacını
başından almaz. Gönül erinin her zaman yüzü yerde, gönlü göktedir. Haklı
olduğunda kavga vermesini bilir. Kavgayı sadece bileği ile değil, ilmiyle ve
yüreği ile yapmasını da bilir.

İyiliğe kötülük, şer kişinin kârı, İyiliğe iyilik her kişinin kârı, Kötülüğe
iyilik de, er kişinin kârıymış oğul.

Sen bizim rüyamız, sen bizim devamız, sen bizim duamızsın oğul. Daima başın
dik, alnın ak, gönlün pak olsun.

Zümrüt-ü Anka'yı iyi seç ki Kaf Dağı sana yakın olsun. Yolun ebediyete kadar
açık olsun.

 Derleyen : Kazım Balaban / Viyana