Kazım Balaban

Başköylü Hasan Efendi ile ilgili bir olay

23 Ağustos 2004 tarihinde, Erzincan’da, yörenin Şah Ahmet Dede Ocağından Seyyit Hasan Ağırgöl anlatıyor.

Bir gün Göller köyüne (1) gitmiştim. Orada bir dostumuzun evine mihman (2) olmuştum. Cimin’dan (3) başka biri daha orada mihman olmuştu. Akşam sohbet ediyoruz. Cimin’li dediki .

Bir gün davarlarımı aldım Agırgöl’e (4) götürdüm. Hep duyardım. Orada bir Kızılbaş dedesi (5) hep duaya dururmuş. Baktım Kızılbaş dedesi orada bir postun üzerinde oturmuş mırıldanarak dua ediyor. Kendi kendime dedim ki ‘’Ben de çulumu alıp bu postuklu adamın yanında namaza durayım. Bakalım ne edecek?’’

Tam çulumu serip namaza duracaktım ki birden postuklu adam bana döndü.

 --- Namaza duracağına, git malına sahip çık, sürüye Kurt girmek üzere.!

Ben kendi kendime dedim ki,

‘’ Bu postuklu adam her halde benim namaz kılmamı istemiyor. Onun için böyle diyor’’

Ben kalkmak ta tereddüt edince postuklu ısrar etti.

--- Yahu ne duruyorsun? Sürüye Canavar (6) girecek?

Aslında bizim yanımızda  köpek de vardı. Kurt gelse Köpeğin haber vermesi gerekirdi.  Ben yerimden kalktım ve koyunlara doğru gittim. Kendi kendime dedim ki ‘’Bu Kızılbaş benim namaz kılmamı istemediği için beni yanından kaldırdı. Canavar bahane ediyor. Eğer canavar falan yoksa ben gelip bu postuklu adamı bir temiz sopalayacağım (7).

Bir de baktım ki sürünün yanında bir canavar duruyor. Köpek de öyle bakıyor. Hemen canavarı kovaladım. Köpek de o zaman havladı ve canavar uzaklaştı gitti.

Ben geri döndüm. Geldim ki postuklu adam halen orada duruyor. Döndüm dedim ki

‘’ Postuklu senin şansın varmış. Eğer canavar çıkmasaydı seni bir güzel sopalayacaktım. Neyse ki şansın var ve bu seferlik sopa yemekten kurtuldun.’’

Seyyit Hasan Ağırgöl anlatmaya devam ediyor.

‘’Ben bu sözü duyunca birden yerimden fırladım. Oturduğum sandalyeyi kaldırdım ve küfür ederek adama saldırdım’’.

‘’ Ulan Yezit’’ dedim. ‘’Başköylü Hasan Efendi sana hakikatı göstermiş. Eteğine yüz sürüp irşad olmak istemiyorsun, bir de kalkıp – bu seferlik sopa yemekten kurtuldun— diyorsun. İçiniz de, dışınız da Münkürlük. Münafık herif, defol buradan’’ dedim.

Soruyorum.

‘’Seyyit, peki sen adamı dövdün mü?

--- Yok, dövemedim. Araya başkaları girdi ve ayırdılar.

Kıssadan Hisse.

DİPNOTLAR :

1. Göller Köyü, Erzincan / Üzümlü ilçesine bağlı küçük bir Alevi köyüdür.
2. Mihman, yörede Misafir olmak anlamında kullanılır.
3. Cimin eski bir Alevi yerleşim biriminin adıdır. Cimin köylülerinin çoğunluğu 34. Osmanlı Sultanı Abdülhamit döneminde gerçekleşen asimilasyon çabaları sonucu civardaki pek çok Alevi yerleşim alanları ile birlikte Sünni / Hanefi inancını tercih ederek sünnileşmişlerdir. Kalan Aleviler de son yıllarda Cimin’den göç ederk başka yerlere yerleştiler. Göç vermesine rağmen sürekli büyüyen bu yerleşim yeri önce Nahiye oldu. 19 Haziran 1987 tarihinde 3392 sayılı kanunla ilçe haline getirildi ve ismi değiştirilerek Üzümlü adını aldı.
4. Agırgöl, Çayırlı ile Erzincan Keşiş dağları güzergâhında bir dağ gölüdür. Çayırlı Kaymakamlığı’nın çıkarmış olduğu Çayırlı isimli kitapta gölün ismi Aygır Gölü olarak geçmektedir. Bir yanardağın krater ağzı olduğu sanılmaktadır. Başköylü Hasan Efendinin ‘’Bu gölde ulu bir zatın kabrinin bulunduğu’’nu çevresindeki insanlara anlattığı iddia edilmektedir.
5.  Bahsedilen Kızılbaş dedesi Başköylü Hasan Efendi’dir. Hasan Efendi, Ağırgöl ve civarda ki ziyaretlerde toplam 7 sene inzivaya çekilir. Bir sene tamamen Agırgölde kaldığı iddia edilmektedir. (İslam kaynaklarına göre Hz. Muhammed’de Hira Mağarasında toplam 3 sene kalmıştır.) Bu zaman dilimi içinde Hasan Efendinin ne yiyip ne içtiği bilinmemektedir.
6. Canavar kelimesi Erzincan ve çevresinde yırtıcı hayvanlar ve genellikle Kurt için kullanılmaktadır.
7. Sopalamak, dayak atmak, fenalık etmek, şiddet uygulamak.