Güncel ve Tarafsız Haber

İsmail Onarlı

Irak’ta barışın tesisi

ABD’nin Orta Doğu ve Orta Asya ile Balkanlar ve Kafkasya planlar ve doktrini çok eskiye dayanmaktadır. Türkiye ayağını 1964 yılında ve sonrasında siyasi olarak S. Demirel ve AP üslenirken, şimdi ise AKP hükümeti yerine getirmektedir. Bölgesinde stratejik eksen ülke olan Türkiye, Milli Politik Stratejisi’nde değişikliğe giderek, Osmanlı rüyası görmeye başladı. Fakat şunu unutuyor: Atatürk, Osmanlı’nın külleri arasından Türkiye Cumhuriyeti'ni çıkardı. Atatürk pragmatik davranarak; Türkiye’nin yüzünü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne döndürerek, stratejik hedef olarak “yurtta sulh, cihanda sulh” demiş ve göstermiştir...

ABD’nin, “Yeşil Kuşak Stratejisi” 1950’den sonra fiilen DP iktidarınca uygulanır. Sovyetlerin dağılmasından sonra ise, ABD yeni “Stratejisini” yaşama geçirir, bunun içinde ilk önce ABD ve İngiltere ile müttefikleri ve yanaşmaları, yardakçıları 1991’de Körfez Savaşı'yla Irak’ın parçalanmasına yol açarlar ve 12 yıl sonra işgal ederler. Bu “defacto” durum devam eder. 9 Nisan 2003 Çarşamba günü Irak’ta Savaş biter. Adana-İncirlik Üssünden “Kuzeyden Irak’ı kontrol eden, Keşif Harekatı-ABD ve İngiliz Çekiç Güçü”de sona erer. ABD silahlı güçleri bu kez Irak’ın Hava Alanlarına konuşlanır...

Düşünürler bugünden yarının inşası için bir şeyler demeliler, geçmiş de ya da “ütopya”sında gömülü kalmamalılar. Zihinsel üretim ve beyin cimnastiği / fırtınası yapmalılar. Şimdi Irak, “Yeni Dünya Düzeni”ne entegre olmaya çalışıyor ya da küreselleşmeye adapte etmeye çalışıyorlar. Irak “Özgürlükçü Demokratik Cumhuriyet” ve de “İleri Demokratik Düzen” olacaksa eğer: Biz de Irak’ın “Yeniden Yapılandırma”sında kısaca birkaç öneri belirteceğiz.

1) Irak, federatif demokratik bir Cumhuriyet ve laik toplum olmalıdır. Anayasa ve kanunlar, Avrupa Birliği kriterlerine uygun olmalıdır. Siyasi Partilerin hiçbirine ideoloji ve felsefi düşüncesinden dolayı yasak konmamalıdır. Sendika, meslek örgütü, dernek, vakıf gibi sivil toplum kuruluşları yapılanmalarına kısıtlama getirilmemelidir. Teokratik, monarşik, şeriatçı ve faşist, siyasi İslami hareketlere set çekilmelidir. Yönetim, katılımcı ve çoğulcu, çoğunlukçu, laik ve seculer, demokrat olmalıdır. Irak Devleti çatısı yeniden siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan yapılandırılırken çok iyi düşünülmelidir. Devlet erki, yarı başkanlık sistemi olmalı ve üst üste iki kez bir insan 5’er yıl süreli başkan seçimle olabilmelidir. İki meclisli bir sistem olmalıdır. Birinci meclis, yani parlemento dört-beş yıl süre ile, il bazında ülke genelinde çoğulcu nisbi temsil sistemine göre seçilmelidir. İkinci meclis senato görevini ifa edecek olan başkanlık konseyi olmalıdır. Başkanlık Konseyi'nde etnik ve dini unsurlar temsil edilmelidir ve seçimle belirlenmelidir. Örneğin; Arap Şiiler, Arap Sünniler, Kürt Şiiler, Kürt Sünniler, Türkmen Sünniler, Türkmen Şiiler, Asuriler, Hıristiyanlar, gibi...

2) Mahalli yani yerel yönetimler: İl, ilçe, belde, mahalle, köy idareleri nasıl olmalıdır?.. Valilik ve Belediye Başkanlığı görevleri ayrı ayrı olmalı ve çoğunluk esasına göre iki turlu seçimle yönetime gelmeliler. İçişleri ya da yerel yönetim bakanlığı, yerel yöneticileri denetlemelidir. İl Genel ve Belediye Meclisi, Köy ve Mahalle İhtiyar Heyetleri yerine katılımcılık esasına uygun olarak Kent veya Yerel Meclisler kurulmalıdır. Kaymakamlık, belde, mahalle, köy yöneticileri atamayla değil seçimle olmalı...

3) Eğitim: İlkokul, ortaokul, lise birleştirilerek 12 yıllık zorunlu “temel eğitime” dönüştürülmelidir. İlkokuldan yatay geçişle ortaokul ve lise birleştirilerek 7 yıllık kent kolejleri ile 2 yıllık kent enstitüleri açılmalıdır. Yine 7 yıllık meslek okulları ile 2 yıllık meslek yüksek okulları kurulmalıdır. Örgün ve yaygın eğitim öğretim ülke sathını kaplamalıdır. Üniversite idaresi ve eğitimi, özerk ve özgür, katılımcı demokratik olmalıdır. Akademik ve lisans üstü eğitime gerekli önem verilmelidir. Üst-Yapı’nın yeniden inşası için

 insana yatırım yapılması gereklidir.

4) Sağlık: Herkese parasız olmalıdır. Koruyucu hekimlik müessesesi geliştirilmelidir. Veterinerlik hizmeti çiftçiye parasız olmalıdır.

5) Ulaşım: Tren, metro, tranvay, hava, kara ve deniz yolları gibi sektörlerde toplu taşımacılığa öncelik tanınmalıdır. Bayındırlık bakımından ülke genelinde demiryollarına ağırlık verilmelidir. Alt - Yapının her konuda inşası ve bayındırlık faaliyetleri koordineli olarak verimli ve tasarruflu olmalıdır.

6) Bilişim ve iletişim teknolojisinde ileri adımlar atılmalıdır. Mektup, telefon, telgraf, Tv, gazete ve dergi, kitap, kaset, CD, film, internet, velhasıl medya sansürsüz özgür bırakılmalıdır.

7) Konut ve barınma soruna çözüm için devlet her bireye ve her aileye birer ev verilerek başlanmalıdır. Canlıların iskanı ve barınmasına kent ve kırda gerçek anlamda bir çözüm üretilmelidir.

8) Bankacılık faaliyetleri denetimli olmalı. Ulusal para birimine geçilerek Merkez Bankası ve şubeleri oluşturulmalıdır.

9) Adalet devletin temelidir anlayışı ile hukuki mevzuat, evrensel hukuk kurallarına göre ayarlanmalıdır.

10) Sümer, Akad, Babil ve Asur, Arap, Selçuklu ve Osmanlı gibi uygarlıkların merkezi olan, Mezopotamya kültürüne sahip çıkılarak gelecek kuşaklara aktarmak gereklidir. Yerel olarak tarihsel envanter çıkarılarak ülke genelinde kültür ve turizm atağı yapılabilir.

11) Diyanet yönetimi çoğulcu katılımcılık esasına göre olmalıdır. Şiiler, Sünniler, Hıristiyanlar, Museviler, Yakubiler, Keldaniler, Süryaniler, Yezidiler, Ateistler gibi inançlı ve inançsız gruplar temsil edilmelidir.

12) Ticaret ve sanayi: Esnaf ve zanaatkarlar, sanayiciler özgürce haraket etmeli ve örgütlenmeliler. Yerli sanayiinin gelişmesi için gümrük tedbirleri alınmalıdır. İthalat ve ihracaat dengeli olmalıdır.

13) Petrol ve madenler gibi yer altı zenginlikleri ülke vatandaşlarına eşit şekilde pay edilmeli ve faydalanmalıdır.

14) Kırsal alanlar için “Yeşil Tarım Planları” geliştirilmeli ve verimli “tarımsal projeler” uygulanmalıdır. Hayvancılık üretimi verimli hale getirilmelidir. Kooperatifçilik geliştirilmelidir. Feodal bir toplumsal yapının bir ürünü olan 150 civarındaki aşiret örgütlenmesi feshedilmelidir ya da caydırıcı tedbirler alınmalıdır.

15)  Beslenme-su-elektirik-gaz gibi temel ihtiyac maddeleri ve gıdalar, deterjan ve kanalizasyon gibi zorunlu giderler ve girdiler, devletçe her aileye sosyal yardım olarak sağlanmalıdır. İş ve aş güvencesi sağlanmalıdır.

16) Doğuştan var olan hak ve özgürlükler, “Sosyal Güvenlik” açısından da hayatiyet kazandırılmalıdır. Emeklilik primini çalışamayanlar için devlet tarafından yatırılmalıdır. Yani devlet yönetiminde sosyal hukuk sistemi geçerli olmalıdır.

17) İç güvenlik - Polis - Jandarma, çağdaş ülkelerdeki gibi olmalıdır. Toplumun istikrarını ve iç güvenliğini sağlamak için polis ve jandarma teşkilatlanması şarttır. İl ve ilçelerde Nüfus İdaresi gereklidir. Herkes nüfusa kayıtlı olarak bir vatandaşlık numarası almalıdır. Kişi ve konut dokunulmazlığı olmalıdır. Nüfus artış sorunu dengeli ve milli gelire paralel kontrol altına alınmalıdır. Uluslaşma ve kaynaşma sürecine ivme kazandırılmalıdır.

18) Milli Güvenlik - Savunma – Ordu: vatan savunması herkese hak görev ve ödev olmalıdır. Kadın erkek her Irak vatandaşı, 18 yaşından sonra 16 ay mecburi askerlik yapmalıdır.

19) Dış Politika - diplomaside Irak nasıl bir rota izleyecek? Irak bir dünya ülkesi ve BM üyesi olarak evrensel hukuk normlarına uymalıdır. ABD, Afganistan ve Irak’ı işgaliyle yeni bir jeopolitik hat çizmiştir. Irak her ne kadar işgal altında olsa da bağımsız, Arap halkları ve Dünya halklarıyla ilişkili bir dış politika geliştirecek mekanizmalar yaratmalıdır.

20) Irak coğrafyası dünya ölçeğindeki çağdaş normlara uygun korunarak, doğa ve çevre tahrip edilmemelidir.

Aleviyol, 23.4.2003

Yorum