Güncel ve Tarafsız Haber

Ali Canpolat

Muharrem Orucu ve Aşure

Yası Matem, Mahi Muharrem orucu, Kurban Bayramı'nın başladığı gün dahil, yirmi (20) gün sayılır ve yirmibirinci gün olan güne denk gelir. Onbir gün tam tutulur, Onikinci gün; güneşin doğması ile beraber “Aşure” pişirilmeye başlanır. Aşure piştikten sonra aile efradına ve yakınlara birer kepçe ayrılır. Niyet tutanlar pişirilmiş aşure ile orucu açarlar ve o gün bir tam gün sayılır. Diğeri aşureyi bittiği yere kadar komşulara dağıtır. Aşure yaparken bütçe zorlanmaz. Yıl içinde evin anası her aldığı yiyecekten birer avuç tasarruf ederek aşure gününe kadar malzemeyi hazırlar ve o malzeme ile aşureyi yapar. Böyle hazırlık görmeyen aileler de evinde bulunan malzeme ile aşureye katılım yapar. Bu aşure dağıtılmaz, lokmacı elindeki kepçe ile her gelene birer kepçe verir. O mahalledekiler de aynı aşure ile orucunu açarlar.

Aşurenin önemi

Ahlak, hak, hukuk, ilim, irfan gören ve onlara değer veren, Tanrı’yı özünde bilen mümin eren-enbiya ve alimlerin düşünce ve inançlarından dolayı yapılan zulüm, katliam, zehirleme öldürme, kesme, yüzme, hançerleme, yakmadan dolayı, o insanlara karşı olan vefa borcu, yas-ı matemi, onları anma ve onların kişilikleri ile topluma bıraktıkları aydınlığı anımsama, onlara yapılan zalimlikleri kınama ve böylesi olayların bir daha olmamasını dilemektir.

Oniki İmamdan Hz. Ali ile Hz. Hüseyin’i şehit ettiler. Sekiz imamı da (İmam Hasan, Zeynel Abidin, Muhammed Bakır, Caferi, Sadık, Musa-i Kazım, Ali Rıza, Muhammed Taki, Ali Naki, Hasan el Askeri) İmam Mehdi sahip zaman da onbir yaşında iken sır oldu.

Ayrıca; Hallac-ı Mansur asıldı, Nesimi yüzüldü, Fazlı hançerlendi, Pir Sultan asıldı, Ondört Masum Pak şehit edildi, otuzyedi can yakıldı, ve bunlar gibi kültürümüze hizmet verip de bu uğurda can veren tüm sevdiklerimizin yoluna düşüncesine ve uğradıkları zulümleri kınama ve bu tür olayların bir daha olmamasını dileyerek oruç tutuyoruz.

Neden her yıl belli bir tarihte orucu tutmuyor da her yıl on gün önce tutuyoruz. Bilimsel açıdan dünya güneşin etrafında 365 gün 6 saatte dönüyor bu miladi takvime göredir. Hicri takvime göre de dünya 360 gün 49 dakikada güneş etrafında döner. Ay ise dünyanın 366 uydusudur ve dünyanın etrafında bir ayda dönüşünü tamamlar ve yılda Oniki kez dünya etrafında döner ve yılda on güne yakın erken bu dönüşü tamamlıyor. Onun için dini bayramlarımız, iki takvim farklılığı, dünya eksenin eğikliği ve ayın yılı on gün önce kutlanır. Mahi Muharrem orucumuz da kurban bayramının uydusu olarak kabullenmiş ve kurban bayramı günü dahil 20 gün sayıp 21’inci günü tutarız.

Oruç nasıl tutulur?

Sağlığı yerinde ise oruç süresince, güneş batımı ile oruç açılır, normal açlığı telafi edilince, ertesi günü güneş batıncaya kadar aç susuz durulur. Muharrem süresince, düğün yapılmaz, eğlence olmaz, baş kesilmez, eşler arası ilişki olmaz, can incitilmez, et yenmez, Kumru, Hüsniye, Buyruk ve bu kültüre hizmet verenlerin kitapları, tarihi, kültürel kitaplar okunur. Oniki İmamlar ve diğer aydınlara yapılan insanlık dışı olaylar, birbirlerine anlatılır. Sağlığı yerinde olmayan orucu tutmaz ama diğer yapacakları görevi yerine getirir. Oruç tutmuş kadar makbul olur. Amaç, kötülük yapmak değil, yapılacak kötülüklerin zulümlerin ve katliamların bir daha tekerrür etmemesini sağlamaktır.

Dede, Zeynel Abidin Ocağı

Aleviyol. 13.3.2003

Alevilik