|
Y.Doç.Dr. Ali Kaygısız
YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU TASARISI TASLAĞI HAKKINDAKİ DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİ
Değerli arkadaşlarım; Yükseköğretim kanun Tasarısında istenen değişiklikler
konusundaki şahsi fikirlerimi ve gerekçelerini aşağıda sıralıyorum. Diğer
arkadaşlarımızdan da gelecek öneriler doğrultusunda çoğunluğumuzun hemfikir
olacağı "ortak görüş metni" oluşturabileceğimiz kanaatindeyim.
Madde 8- Üniversitelerarası Kurul a) Kuruluşu:
2. paragrafın ilk cümlesinin sonuna "Üniversiteler arası kurulun rektör
dışındaki üyeleri kendi üniversitelerinde bölüm başkanlığı dışında idari
görev alamazlar." Cümlesi eklenmelidir.
Gerekçe :
1) YOK kanununun 38. maddesinin 2 bendinin f fıkrası birden fazla idari
görev alınmasını engellemektedir.
2) Rektör yardımcı, dekan, dekan yardımcısı, enstitü/yüksekokul müdür ve
müdür yardımcısı gibi görevlerde bulunanlar zaten yeterince iş yoğunluğu ile
karşı karşıyadır. Bu gibi idari görevlerde bulunanların ÜAK üyeliğine
seçilmeleri ÜAK etkin çalışmasına engel olacaktır.
Düzeltilmiş metin : Üniversitelerarası Kurul; rektörler ile üniversitelerin
fen, sosyal ve sağlık olmak üzere üç ayrı bilim alanından seçimle gelen
birer profesör unvanlı üyeden oluşur. Öğretim üyesi sayısı yirmiden az olan
bilim alanlarında veya ilgili bilim alanı bulunmayan üniversitelerde, o
bilim alanında seçim yapılmaz. Üniversiteler arası kurulun rektör dışındaki
üyeleri kendi üniversitelerinde bölüm başkanlığı dışında idari görev
alamazlar.
Madde 8) ÜAK görevleri b) 11. madde;
".. sınavının adayın bilim dalı ile ilgili ve tamamen çeviriye dayalı olarak
yapılmasına olanak sağlayacak şekilde tespit etmek" şeklinde değişmelidir.
GEREKÇE : Daha önceki yıllarda yapılan doçentlik, KPDS ve ÜDS sınavı, kelime
bilgisi, anlam bütünlüğünü bozan cümle, paragraf tamamlama, boş bırakılan
yere uygun yapıyı bulma, eksik cümleyi tamamlama, anlam bütünlüğünü bozan
cümle, karşılıklı konuşmada boş bırakılan yeri tamamlama, okuduğunu anlama
ve çeviri sorularından oluşmaktaydı. Başlangıçta çeviri sorularının sayısı
20 iken bu rakam son yıllarda yapılan sınavlarda 6 soruya kadar düşmüştür.
"çeviri ağırlıklı" ifadesi muğlaktır. Soruların kaç tanesinin adayın bilim
dalı ile ilgili ve kaç tanesinin çeviri olacağı net olarak ifade
edilmemiştir. Bu nedenle kanunun bu maddesi teklif edilen düzenleme
yapılarak daha anlaşılabilir ve net hale getirilmelidir.
Düzeltilmiş metin : Akademik unvanlara aday olacak kişilerin merkezî
sınavlarına ait kurallar ile uygulama esaslarını ve bu kişiler için
yapılacak merkezî yabancı dil sınavının adayın bilim dalı ile ilgili ve
tamamen çeviriye dayalı olarak yapılmasına olanak sağlayacak şekilde tespit
etmek,
Madde 9; Bilim Etik Kurulu
Birinci paragrafın ilk cümlesindeki "öğretim elemanlarının" kelimesinden
sonra gelmek üzere "... ve akademik yükseltmelerde görev alan kurul ve
jürilerin" ibaresi eklenmelidir.
Düzeltilmiş metin : Öğretim elemanlarının ve akademik yükseltmelerde görev
alan kurul ve jürilerin uymaları gereken etik kuralları belirlemek ve bu
kurallara uygun davranıp davranmadıklarını değerlendirmek üzere
Üniversitelerarası Kurul tarafından Bilim Etik Kurulu oluşturulur.
GEREKÇE : Akademik yükseltmelerde görev alan kurul ve jurilerin zaman zaman
objektif davranmadıkları yönünde şikayetler olmaktadır. Bu şikayetlerin
yargıya başvurmadan önce Bilim Etik Kurulunda değerlendirilmesi bu konuda
yargı önündeki yığılmaları da önleyecektir.
Madde 14 ikinci paragraf Rektör seçimi;
".... en çok oy alan ilk dört aday" ibaresi "en çok oy alan 2 aday" şeklinde
değiştirilmeli, "Yükseköğretim Kurulunca seçilecek" ibaresi kanun metninden
çıkarılmalıdır.
GEREKÇE :
1. Üniversitelerde görev yapan tüm öğretim üyeleri tarafından seçiler rektör
adaylarının birde YÖK tarafından değerlendirilmesine gerek yoktur.
Seçilenlerin bir başka üst kurul tarafından değerlendirmeye tabi tutulması
hiçbir demokratik kurumda yoktur. En alt kademedeki idareciden (muhtar
seçimi gibi) , en üst kademedeki (milletvekili seçimi veya cumhurbaşkanı
seçimi) idareci seçimine kadarki aşamalarda seçmenin tercini doğrudan
dikkate alınmaktadır. Oysa yasa taslağının bu halinde üniversite öğretim
üyelerinin yapacağı tercihler ayrıca değerlendirmeye tabii tutulmaktadır. Bu
demokratik olarak kabul edilemez bir uygulamadır.
2. Anayasaya göre Rektör atama cumhurbaşkanının görevleri arasındadır. En
çok oy alan adayın doğrudan atanmasının teklif edilmesi ise cumhurbaşkanına
tercih hakkı tanımaz. Bu durumda cumhurbaşkanlığı atama değil tasdik makamı
olacaktır. Bu durum anayasaya aykırı olabilir. Ancak yapılacak anayasa
değişikliği ile en çok oy alan adayın doğrudan cumhurbaşkanı tarafından
atanmasına imkan tanınması da en doğru yol olacaktır.
Düzeltilmiş metin : Üniversitelerde gizli oylama usulü ile yapılan
seçimlerde en çok oy alan ilk iki aday Yükseköğretim Kurulu vasıtasıyla bir
hafta içinde Cumhurbaşkanına sunulur. Cumhurbaşkanı, bu iki adaydan birini
on beş gün içinde, dört yıl için rektör olarak seçer ve atar.
Madde 19 Dekan ataması
İkinci cümlede yer alan "iki adaydan biri" ibaresi "en çok oy alan aday"
şeklinde değiştirilmelidir.
"Yükseköğretim Kurulu adaylardan birini" ifadesi "Yükseköğretim Kurulu
adayı" şeklinde değiştirilmelidir.
GEREKÇE : Fakültede görev yapan tüm öğretim üyeleri tarafından seçilen dekan
adaylarının birde rektör tarafından değerlendirilmesine gerek yoktur.
Seçilenlerin bir başka üst kurul tarafından değerlendirmeye tabi tutulması
hiçbir demokratik kurumda yoktur. Ayrıca az oy alan adayın rektör tarafından
atanması üniversite/fakülte içinde huzursuzluğa yol açabilir.
Düzeltilmiş metin : Seçimlerde en çok oy alan aday, seçimi takip eden yirmi
dört saat içinde, rektör tarafından Yükseköğretim Kuruluna sunulur ve
Yükseköğretim Kurulu adayı bir hafta içinde dört yıl için dekan olarak atar.
Bir öğretim üyesi üst üste olmamak üzere aynı fakültede iki defa için dekan
seçilebilir.
Madde 27 (Yardımcı Doçentliğe Atama) ikinci paragraf;
Birinci cümlede yer alan "merkezi bilim sınavına göre" ifadesi "eserde
yeterlilik puanına göre" şeklinde değiştirilmelidir.
Gerekçe : Akademik kariyerde önemli olan bilimsel yayın sayısıdır.
Üniversitelerde başarı SCI-Expanded veya SSCI kapsamındaki dergilerde veya
Uluslararası bir dergide yayınlanmış makale sayısı ile
değerlendirilmektedir. Bu nedenle yardımcı doçentliğe girişte adayların
yayın sayı ve kalitelerine göre değerlendirilmeleri daha uygun olacaktır.
Düzeltilmiş metin : Bir üniversitede fakülte ve yüksekokullar ihtiyaç
duydukları yardımcı doçentlik kadrolarını, rektörlük aracılığıyla
Yükseköğretim Kuruluna bildirirler. Yükseköğretim Kurulu üniversitelerden
gelen istekler doğrultusunda yardımcı doçentlik kadrolarını yılda iki defa
ilân eder. İlân edilen kadrolara yerleştirmeler, ÖSYM tarafından eserde
yeterlilik puanına göre adayların tercihleri doğrultusunda yapılır.
Madde 28 (Doçentliğe Yükseltilme)
Birinci paragrafta ".... başarılı sayılır" ifadesinden sonra gelen " ......
ve bir aydan az üç aydan çok olmamak üzere belirlenecek süre, yer, tarih ve
saatte; yalnızca bilim/sanat dalı ile ilgili olarak önce yazılı, akabinde
sözlü veya gerektiği durumlarda uygulamalı sınava alınır. Değerlendirilmesi
yüz puan üzerinden yapılacak olan bu sınavlarda yazılı bölümün ağırlığı
altmış puandır. Yazılı bölümde adaylara aynı sorular sorulur.
Değerlendirilmesi aynı gün yapılan bu yazılı, sözlü ya da uygulamalı
sınavlarda; en az üç jüri üyesinden yüz üzerinden toplam yetmiş ve üzeri
puan alan aday başarılı sayılır" ifadesi metinden çıkarılmalıdır.
Gerekçe :
1. Yazılı, sözlü ve mülakat sınavları çoğu zaman objektif olmamaktadır.
2. Akademik kariyerde başarı SCI-Expanded veya SSCI kapsamındaki dergilerde
veya Uluslararası bir dergide yayınlanmış makale sayısı ile
değerlendirilmektedir. Oysa tasarının bu şeklinde doçentlik bilim sınavında
bilimsel eserler sadece başvuru sırasında baraj olarak
değerlendirilmektedir. En az 10 yılık akademik çalışmanın bir saatlik yazılı
sözlü veya mülakat sınavı ile değerlendirilmesi bilimsellik bakımından
objektif değildir. Değerlendirmenin bilimsel eser sayı ve kalitesine göre
yapılması akademisyenlerin daha fazla sayıra ve daha kaliteli uluslar arası
bilimsel endekslere giren yayın sayısını teşvik edici yönde bir uygulama
olacaktır.
Düzeltilmiş Metin : Doçent adayları, Üniversitelerarası Kurulun
belirleyeceği başvuru tarihinde, gerekli belge ve yayınlar ile birlikte
doğrudan Üniversitelerarası Kurula başvururlar. Üniversitelerarası Kurul,
ilgili bilim/sanat dalındaki profesörlerden oluşan beş kişilik bir jüri ya
da jüriler oluşturur. Eserleri; Üniversitelerarası Kurulca çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenen asgarî ölçütleri taşıdığı anlaşılan aday jüri
tarafından başarılı sayılır ve kendisine, ilgili bilim/sanat dalının
doçentlik unvan ve yetkisi verilir.
Madde 28, Doçentliğe yükseltilme başvuru şartları
1. maddede yer alan "alanında en az üç yıl çalışmış olmak" cümlesi
kaldırılmalıdır.
Gerekçe : Doçentliğe başvuru için şart zaman değil bilimsel başarı
olmalıdır. Bekleme süresinin konulması doçent adaylarını isteksizliğe sevk
edecektir. Bekleme süresinin kaldırılması genç yaştaki doçent adaylarını
daha fazla bilimsel faaliyete teşvik edecektir.
Düzeltilmiş metin : Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını almış olmak ya da
belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
3. madde (ÖSYM'nin yaptığı merkezî yabancı dil sınavında; Üniversitelerarası
Kurulun doçentler için belirlediği asgarî puanı almış olmak) yasa metninden
çıkartılmalıdır.
GEREKÇE
1. Doçent adayları zaten bu aşamaya kadar çeşitli kademelerde (doktoraya
giriş ve yardımcı doçentlik) yabancı dil sınavına tabii tutulmaktadır.
Akademisyenlerin sık sık yabancı dil sınavına tabii tutulması yabancı dil
sınavını araç olmaktan çıkartılıp amaç haline getirilmektedir.
2. Yabancı dil öğrenme ile yabancı dil sınavları bir birlerinden farklı
uygulamalar olup, yabancı dil akademik kariyerde engel unsuru olmamalıdır.
3. Bugünkü hali ve sınav içeriği ile KPDS ve ÜDS sınavları yabancı dil
seviyesini ölçmede adil ve objektif kriter değildir. 2000 yılından bu yana
uygulanan ÜDS sonuçları değerlendirildiğinde, doçentlik için istenen 65 puan
ve üzeri başarı ortalamasının son derece düşük olduğu görülmektedir. ÖSYM
kurumu yapmış olduğu tüm sınavlara ait başarı oranlarını yayınlamasına
rağmen oldukça düşük başarı elde edilen ÜDS başarı oranlarını hiçbir şekilde
açıklamamıştır. Bu sınavların yabancı dil bilgisini ölçmediğine dair İngiliz
filologlar tarafından rapor düzenlenmiştir.
4. Bu günkü şekli ile KPDS ve ÜDS bilimsel gelişmeyi engellemiştir. Son
yıllarda doçentlik sınavına başvuranların sayısı her yıl önemli bir düşüş
kaydedilmiştir.
Madde 29 doçentliğe atama
1 paragrafın son cümlesi "aynı kadroya başvuran aday sayısı birden fazla
değilse atama doğrudan rektör tarafından yapılır" ifadesi eklenmelidir.
2 paragrafın başına "aynı kadroya birden fazla aday başvurması halinde"
ifadesi eklenmelidir.
GEREKÇE : ÜAK tarafından esaslara göre jüri önünde doçent unvanını alanların
ayrıca sınav/değerlendirmeye tabii tutulması çelişkili bir durumdur. Jüri
tarafından başarılı bulunan ve doçent unvanı verilen adayın üniversite
senatosu tarafından oluşturulan komisyon tarafından başarısız bulunması
nasıl izah edilecektir. Böylesi bir durum sadece "bilim adamlarından oluşan
jürilerin" ne kadar subjektif olduğunu gösterecektir. Ancak, bu tip
komisyonlar sadece aynı kadroya birden fazla adayın başvurması durumunda
adaylar arasında göreceli değerlendirme/derecelendirme yapabilir.
Düzeltilmiş metin : Bir üniversitede; fakülte veya yüksekokulların talebi
üzerine, boş bulunan doçentlik kadroları rektörlükçe bir ay içinde ilân
edilir. Ancak, çalışmakta olduğu yükseköğretim kurumunda doçentlik unvanını
alanlar için bu kadroların ilânında, fakülte ve yüksekokulların talebi
aranmaksızın, adayın rektörlüğe başvurusunu takiben en geç bir ay içinde,
boş kadrolar ilân edilir. İlâna, bilim/sanat dalı adı dışında herhangi bir
koşul yazılamaz. Aynı kadroya başvuran aday sayısı birden fazla değilse
atama doğrudan rektör tarafından yapılır
Aynı kadroya birden fazla aday başvurması halinde ise Üniversite yönetim
kurulu, aynı bilim/sanat dalından biri başka üniversiteden diğer ikisi aynı
üniversiteden olmak üzere üç profesörden oluşan bir komisyon oluşturur.
Komisyon üyelerinden biri ilgili bilim/sanat dalının profesör unvanlı
başkanıdır. Bilim/sanat dalı başkanı profesör değilse ve aynı bilim/sanat
dalında başka profesör yoksa bütün üyeler başka üniversitelerden seçilir.
Komisyon üyelerinden, üniversite senatosunun belirlediği puanlama ölçütleri
çerçevesinde, adayların değerlendirmeleri ve yazılı olarak bir ay içinde
rektörlüğe göndermeleri istenir. Üniversite yönetim kurulu bir ay içerisinde
adayların durumunu görüşerek komisyon kararları doğrultusunda atama kararı
alır. Atamalar rektör tarafından on beş gün içinde yapılır.
Madde 33 : Emeklilik yaş haddi 61 olarak değiştirilmelidir.
GEREKÇE : ...... sayılı 61yaş yasası için öne sürülen gerekçeler burada da
geçerlidir.
Düzeltilmiş metin : Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişikleri altmış bir
yaşını doldurdukları tarihte kesilir. Ancak, öğretim üyesi temininde güçlük
çeken "gelişmekte olan üniversitelerin" öğretim üyesi ihtiyacını karşılamak
amacıyla, öğretim üyeleri 67 yaşına kadar kısmî statüde çalışabilirler.
Madde 36 : Öğretim yardımcıları
İkinci paragraf sonuna "doktorasını tamamlayan araştırma görevlileri
bulundukları üniversitede 2 yıl doktora sonrası araştırma yapmak üzere
görevlendirilirler" ifadesi eklenmelidir.
GEREKÇE : Tasarının bu hali ile doktorasını bitiren araştırma görevlilerinin
kurumları ile ilişiği/maaşları kesilmektedir. Önerilen düzenleme ile doktor
araştırma görevlilerinin bu mağduriyeti giderilecektir.
Düzeltilmiş Metin : doktorasını tamamlayan araştırma görevlileri
bulundukları üniversitede 2 yıl doktora sonrası araştırma yapmak üzere
görevlendirilirler" ifadesi eklenmelidir.
Madde 90- (Yönetmelikler) ...... "en geç altı ay" ifadesi "en geç üç ay"
şeklinde değiştirilmelidir.
Madde 90 Birinci cümlenin sonuna aşağıdaki metin eklenmelidir.
"Yeni yönetmelikleri hazırlamak üzere ÜAK üyeleri arasından ivedilikle
komisyonlar oluşturulur. Komisyon yönetmelikler hazırlanıncaya kadar tam
zamanlı olarak çalışır ve kendi üniversitelerinde izinli sayılırlar."
Gerekçe : Kanunun çıkması ile birçok yönetmelik geçersiz kalacaktır. Bu
arada akademik kadrolara atamaların gecikmesi üniversitelerde eğitim
öğretimi aksatacaktır. Bu nedenle yönetmelik hazırlama süresi üç ay ile
sınırlandırılmalıdır.
Düzeltilmiş Metin : Madde 90(Yönetmelikler) : Bu Kanunda belirtilen
yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde
çıkarılır. Yeni yönetmelikleri hazırlamak üzere ÜAK üyeleri arasından
ivedilikle komisyonlar oluşturulur. Komisyon yönetmelikler hazırlanıncaya
kadar tam zamanlı olarak çalışır ve kendi üniversitelerinde izinli
sayılırlar. Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler çıkarılıncaya
kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam edilir.
GEÇİCİ MADDE : 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı yükseköğretim kanununun
çıkmasından beri yapılmış olan tüm "Doçentlik Dil Sınavı" "KPDS" ve "ÜDS"
sınavlarında alınan tüm puanların geçerliliği için herhangi bir zaman aşımı
söz konusu değildir. Bu sınavların bundan sonra yapılacak merkezi yabancı
dil sınavlarında alınan puanlara aynı ölçüde denk sayılır.
Y.Doç.Dr. Ali KAYGISIZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
KAHRAMANMARAŞ-TÜRKİYE
Tlf = 0(344) 2237666 - 429 , faks : 0-344-2230048 , cep : 0-535-5727044
E - Posta :
alikaygisiz27@hotmail.com ,
kaygisiz27@ksu.edu.tr
|
