|
AB SÜRECİNDE ALEVİLİK
- 2
Ömer ERBİL - Belma AKÇURA
Alevilerin umudu sekizinci pakette
Uyum paketlerindeki reformların sadece Hıristiyan ve
Musevilere yönelik olduğunu söyleyen Cem Vakfı Başkanı Doğan, "Dört gözle 8.
paketi bekliyoruz" diyor
Aleviler AB'nin, yaşadıkları sorunları Türkiye'ye karşı dayatma olarak
getirmesinden memnun değiller. "Ulusal birliği bozacak girişimlere
kapılarımız kapalı" diyorlar. Aynı zamanda AB'nin sorunları bitireceği
görüşünden de kendilerini koparamıyorlar. Bugüne kadar hazırlanan AB uyum
paketlerinin, sorunlarını çözecek nitelikte olmadığını belirten Alevi
liderleri, hükümetin daha somut adımlar atmasını bekliyorlar.
Uyum yasalarının Alevilerin sorunlarını çözmeye yönelik olmadığını
söyleyen Cem Vakfı Başkanı Prof. Dr. İzzettin Doğan, AB yolunda Aleviliği
değerlendirdi.
SİYASİ MANEVRALAR
Uyum paketleri ile Alevilerin talepleri karşılanıyor mu?
Türkiye'de belli dini reformlar yapılıyor. Bunu bir paket içinde sunup
din ve vicdan özgürlüğündeki eksikleri giderdik deyip yanıltmaya
çalışıyorlar. Bunu da Avrupa'ya sunuyorlar. AB uyum paketlerinde Alevilik
kelimesini kullanmaya bile cesaret edemiyorlar.
Alevilerin AB'den bir beklentisi var mı?
AB'ne girildiği takdirde "Alevilik" kimliği ile ilgili sıkıntılar
ortadan kalkar mı beklentisi olmaması için 11 yıldır mücadele ediyoruz. Tüm
Başbakan ve Cumhurbaşkanları ile konuşuldu. "Meseleyi kendi aydınlarımızla,
aramızda çözelim" dendi. Çiller, Yılmaz, Ecevit hatta Erbakan, "Evet
haklısınız" dedi. Ancak hepsinin Alevi oylarına yönelik siyasi bir manevra
yaptıklarını gördük.
Alevilerin beklediği haklar nelerdir?
630 Alevi dernek ve vakfının fire vermeden kararlaştırdığı altı hak var.
Aleviler devletin genel bütçesinden pay istiyor. Diyanet için devlet 900
trilyon ayırıyor. Aleviler bu paradan tek kuruş almıyor. Oysa o parada
Alevilerin de vergileri var. Geçen yıla kadar Cem Vakfı ile Anadolu Hacı
Bektaşı Veli Vakfı'na 25'er milyar lira sembolik yardım yapılıyordu. AKP
döneminde o da verilmedi. Din dersi kitaplarına Alevilik inancı konmalı.
Alevi ve Sünni çocuklar, birbirlerinin farklılıklarını bilerek kardeşlik
içinde büyümelidir. Devletin medya kuruluşlarında Alevilere ve diğer
gruplara zaman ayrılmalı. Cemevlerine imkan sağlanmalı. Tıpkı camilere
olduğu gibi. Ancak biz 100 bin cami var bize de 30 bin cemevi verin
demiyoruz. Güzel projelere destek verip, arsa tahsisi yapılsın. Saz müzik
aleti olarak okullara tavsiye edilmeli. Dedelere de tıpkı imamlar gibi maaş
bağlanmalı.
'BEKLEYİP GÖRECEĞİZ'
Hükümetin bu taleplere yaklaşımını nasıl buluyorsunuz?
Bu hükümetten ben umutlanmıştım. Partinin programı da buna müsaitti. Din
ve vicdan özgürlüğünün önündeki bütün engeller kaldırılacak deniyordu.
Takiyye yapıp yapmadıkları Alevilere yapacakları davranışlarla ortaya
çıkacak. Alevilere de bütçeden 300 - 400 trilyon ödeyecekler mi? Bunları
göreceğiz.
Uyum paketleri Alevilerin hakları için yeterli mi?
Hayır değil. Çünkü uyum paketlerindeki dini reformlar Alevilere değil,
Hırıstiyan ve Musevilere yöneliktir. AB'ye, "Biz Avrupa'da cami
yapabiliyorsak tabii ki siz de kilise yapabilirsiniz" deniyor. Yoksa
Alevilere yönelik bir hareket görmüyorum. Sekizinci uyum paketini dört gözle
bekliyoruz.
'BAKAN AYDIN ŞAŞIRTTI'
Diyanette söz hakkı mı istiyorsunuz?
Söz değil ama Diyanet'in yeniden yapılandırılmasını istiyoruz. Tamamen
kaldırılırsa karşı çıkmayız. Ancak bunu destekleyen Perinçek dışında bir
parti yok. Çünkü Diyanet'in kadrosundan korkuluyor.
Diyanet'ten Sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Aydın'la birlikte yeni bir
yapılanmadan söz ediliyor.
Bakanın bazı konuşmalarını dinledim ve sükûtu hayale uğradım. Bir
ilahiyat profesörü düşünün, Türkiye'de Aleviliği bilmiyor.
'Tüm AB ülkeleri laik değildir...'
Avrupa Uyum Komitesi Başkan Yardımcısı ve CHP
Milletvekili Dr. Onur Öymen AB'nin dine yaklaşımını değerlendirdi...
Din konusunda AB'nin Türkiye'ye verdiği bir mesaj var mı?
AB, Türkiye'ye 'din özgürlüğü' ve 'laiklik' konusunda iki mesaj veriyor.
Din özgürlüğü, Hıristiyan demokratların Türkiye'deki Hıristiyanlar için
verdiği mesajdır. Laiklik ise 'Türkiye laiklikten uzaklaşmamalı' mesajı.
Bütün AB ülkeleri laik midir?
Yunanistan'da laiklik yoktur. Avrupa laik bir kulüp değildir. Örneğin
Almanya'da cami minaresi kilisenin çan kulesini aşamaz. Yunanistan'da din
adamlarını halk seçemiyor, halkın seçtiği din adamı hapse atılır.
'YENİ YAPILANMA ŞART'
Türkiye'nin eksiklikleri yok mu?
Alevi vatandaşlarımızla ilgili eksiklikler giderilebilir. Örneğin
Diyanet İşleri'nin yapılanmasını yeniden dikkate almak lazım.
Ülkemizdeki din özgürlüğü Avrupa'ya kıyasla daha mı ileride?
Bütün Avrupa ülkelerinin laik olduğunu söylemek doğru değil. İngiltere,
İspanya, Yunanistan örneği ortada.
'Ulusal birlik duyguları güçlü'
Alevilik üzerine yaptığı araştırmalar tanınan
tarihçi - yazar Reha Çamuroğlu da konuyla ilgili şunları söyledi: "Bir
ülkenin iç dengelerinin dışarıdan okunabileceği kanatinde değilim. Aleviler
kendilerinin en çok ayrımcılığa tabi tutuldukları dönemlerde bile ulusal
çıkarları kendi çıkarlarının üzerinde görmüşlerdir. Alevilerde güçlü bir
ulusal birlik duygusu vardır. Bugün birinci endişeleri ulusal birliktir.
Dışarıdan bahşedilen ve ilk bakışta kendilerine avantajmış gibi görünen ama
orta ve uzun vadede ulusal birliği zedeleyici sözde hakları kabul etmezler.
Avrupa'nın Alevilere bakışı sağlam değildir. Aleviliği ayrı bir din olarak
görüp böyle dayatmaya çalışıyorlar."
Milliyet 17.08.2003
|
